Edukista Dimensio de Erosxenko

(unua premio en la konkurso de LIBE kaj REAN)

        Enkonduke

    Antaux preskaux 50 jaroj, kiam mi, 17-jara, estis en supera mezlernejo por blinduloj en Tokio, dirante "Vi havas tian antauxulon de nia lernejo", unu instruisto prezentis al ni unu libron titolitan "Vivo de Erosxenko: Blinda Poeto" verkitan de Takasugi Icxiro. Mi tuj kuris al brajla biblioteko kaj legis gxin. Interese! La vivo de Erosxenko kortusxis min profunde, cxar tiutempe mi estis cxagrenata pri mia estonteco. Erosxenko donis la lumon en mian koron.

Cxi-foje releginte tri biografiojn kaj kelkajn originalojn Esperantajn de Erosxenko, mi eksciis, ke li estis ne nur blinda verkisto sed ankaux instruisto, kiu praktikis edukadon kun propra ideo tra sia vivo. Mi trovis, ke kaj lia vivo kaj liaj praktikoj donas al ni, blindaj posteuloj, multajn pensindajxojn. Ekzemple:
1. Lia vivkapablo 2. Lia ideo pri lerneja edukado

Mi prezentu konkretajn ekzemplojn de supraj du punktoj el la biografioj.

    1. Vivkapablo
Laux mi el la vivkapablo de Erosxenko jenaj kvar kapabloj estis karakterizaj:
Kapablo movigxadi sendepende; Kapablo uzi brajlon; Kapablo akiri fremdan
lingvon; Kapablo praktiki arton.

(1) Kapablo movigxadi sendepende
Surprizis min la priskriboj en la biografioj pri lia povo libere iradi kie ajn. Kompreneble komence li devis esti akompanata, sed lernis la vojon tuj. Versxajne li havis atentemon pri direkto, distanco kaj la totala mapo. Urbo Tokio estas grandega kaj komplikega. En tia urbego Erosxenko, kvazaux vidanto, gxuis promenadi sola. En sia infaneco dank' al la kuragxigo fare de la familio kaj la naturricxeco de la naskigxloko, li trejnigxis movigxadi sendepende. Krome li ankaux gxuis nagxadon kaj rajdadon. Surbaze de tio lia kapablo libere movigxadi evoluigxis poste.

(2) Kapablo uzi brajlon
Li cxiam kunportadis brajlan tajpilon. En la tempo de Erosxenko ecx en Moskvo trovigxis nur du aux tri el mil blinduloj, kiuj kapablis uzi brajlon. En Londono li vizitis brajlan bibliotekon kaj gxojegis trovinte multegon da brajlajxoj. Li farigxis fervora libroamanto. Korespondado per brajlo estis tre grava por Erosxenko vojagxanta de lando al lando en la tempo sen internacia telefonservo. Registrado de popolfabeloj kaj verkado de propraj fabeloj ebligxis per brajlo. Legi kaj skribi brajle konsolis lin vivanta sola fremdlande.

(3) Kapablo akiri fremdan lingvon
Lerninte Esperanton, li gxojis aparteni al Esperanto-rondo en Moskvo kaj en gxi konatigxis kun kaj intelektuloj kaj artistoj kaj eksterlandanoj. Uzante Esperanton, li realigis vojagxojn al eksterlando kaj cxie unue akiris amikojn Esperantistajn, kiuj helpis lin lerni lokajn lingvojn. Li alproprigis fremdajn lingvojn sen lernolibroj sed tra cxiutaga vivo. Ekzemple, en Tokio li ofte vizitis kun amikoj teatron kaj kinon, tra kiuj li absorbis vivantan lingvajxon. Ju pli bone lia lingvokapablo kreskis, des pli la rilatoj kun amikoj vastigxis. Kial li povis akiri lingvon en tre mallonga tempo? Cxar li havis grandajn scivolemon kaj kuragxon. Li sxatis diskuti pri kio ajn ecx en fremda lingvo.

(4) Kapablo praktiki arton
Escepte de brajla tajpilo li cxiam kunportadis ankaux muzikinstrumenton balalajko. En la Blindullernejo de Tokio dum Esperanto-kurso, kiam lernantoj lacigxis, li ludis balalajkon kaj kantis aux Esperante aux ruse. Kiam ardigxis diskuto, lia ludo de balalajko kvietigis la atmosferon. Krome, de tempo al tempo, sopirante naskigxlokon, li ludis balalajkon por si mem. Por li vivanta sola fremdlande balalajko bone efikis por forigi la streson de la vivo.


    2. Lia ideo pri lerneja edukado

Erosxenko funkciis kaj kiel instruisto kaj kiel konsilanto por blindaj infanoj kaj junuloj. Kiel ekzemplojn ni vidu liajn laborojn en Birmo, Siberio kaj Turkmenio.

(1) Moulmein, Birmo
Erosxenko deziris starigi lernejon por blinduloj en Sudorienta Azio. En 1916 li, ankoraux 26-jara, ekvojagxis el Tokio. Unue li celis al Bankoko, Siamo (la nuna Tajlando). Tie li trovis nek rimedojn nek kunlaborantojn por starigi lernejon por blinduloj. Sekve li plu vojagxis al Birmo (la nuna Mjanmaro). En la urbo Moulmein, li komencis praktiki edukadon laux sia ideo. Tiea blindullernejo estis cxefe ludejo kaj foje laborejo por fari bambukorbojn kiel vendajxojn. Erosxenko proponis plibonigan projekton kaj gxi estis aprobita. Li enkondukis multe da novaj ideoj. Por infanoj eksterdoman aktivadon: sendependa movigxado; naturobservado per la tutkorpa senso. Por mezlernejanoj, utiligante sian sperton en Londono, altnivelajn instruadojn: muziko, masagxo kaj la angla lingvo. Aldone, de tempo al tempo, li organizis prelegojn de instruistoj el altnivelaj lernejoj. Plie li invitis gepatrojn kaj najbarojn al la lerneja kultura festivalo. En gxi li mem kantis kun balalajko. Li sukcesis eltiri monon el la lerneja administra komitato por acxeti brajlpaperon por lernomaterialoj. Li, vokata "Fracxjego", estis amata de lernantoj. Bedauxrinde lia praktiko en Birmo dauxris nur unu jaron. Sed por Erosxenko la sperto en Birmo farigxis modelo por posta praktiko.

(2) Duoninsulo Cxukotko, Siberio en Sovetio
En 1929 Erosxenko vojagxis al Duoninsulo Cxukotko en la ekstremo de Nordorienta Siberio. Pri siaj tieaj spertoj li verkis kelkajn verketojn en Esperanto, kiuj aperis en "Esperanta Ligilo" en 1933 kaj en 1947. En la antauxparolo de la verketo "Blindaj Cxukcxoj" li skribis: "Unu el la taskoj, kiujn mi metis antaux min, vojagxante al la lando de la cxukcxoj, estis ekkoni la vivmanieron de la blinduloj en tiuj malproksimaj arktaj regionoj." Li renkontis du blindajn junulojn kaj interparolis kun ili. La dialogo estas tre impresa por mi. Lia sinteno kontraux ili estis sincera kaj serioza. Erosxenko diris jene. Al Filip: "La cxefajxo estas ne la blindeco mem, sed la viduloj, kiuj ne donas al ni eblecon labori kaj perlabori nian cxiutagan panon kaj vivi sendependan vivon." Al Kejgin: "Tie, en Moskvo oni ne bezonas la dancon de rosmaro. Knabinoj cxe ni edzinigxas al tiuj, kiuj scias kaj povas labori, sed ne danci. Tamen mi estas certa, ke se miaj moskvaj kamaradoj bezonus eklerni la dancon de rosmaro, ili sendube gxin lernus..." Kia simpatio! Kia kuragxigo al junuloj! Du junuloj revigligxis. Erosxenko, blinda, estis bona konsilanto por samsortanoj.

(3) Kusxka, Turkmenio en Sovetio
En 1934 li venis al Turkmenio. Dum oni preparis establi blindullernejon, li lernis la lokan lingvon kaj vizitante vilagxojn persvadis gepatrojn por sendi blindajn infanojn al lernejo. Li ankaux konvinkis sian kolegon, bonegan instruistinon de muziko, kunlabori en la lernejo. Sxi venis ecx kun sia edzo. En Kusxka Erosxenko laboris kaj kiel administranto kaj kiel instruisto, de 1935 gxis 1944. En lernejo "Domo de Blindaj Infanoj" li kunvivis kun infanoj kaj estis ame vokata "Pacxjo". La aktivado de la lernejo estis preskaux sama kiel tiu de lernejo en Birmo. En movigxado li igis infanojn iri ecx sen bastono. Agrikulturo kaj bestobredado estis inkluzivitaj anstataux masagxo. Li surprizis lokajn logxantojn per la prezentado de infana opero. Lia praktikado en Kusxka dauxris naux jarojn, donante multe da influo  kaj al lernantoj kaj al la loka komunumo.

    Konkulude            

La vivo de Erosxenko estis vere unika kaj kuragxa.

Li lernis en tri blindullernejoj kun malsamaj karakterizoj: en Moskvo, Londono kaj Tokio. Li vojagxis kaj logxis en multaj landoj de malsamaj kulturbazoj: Britio, Japanio, Tajlando, Siamo, Hindio, Cxinio, euxropaj landoj kaj ankaux landoj en Sovetio. Li renkontis multajn etnojn, kaj lernis iliajn lingvojn kaj vivmanierojn. Li amikigxis ne nur kun blinduloj sed ankaux kun vidantoj. Li faris diversajn agadojn: ekz. vojagxi, lerni, diskuti, kanti, rakonti, ludi, verki, instrui, kolekti, administri ktp., ktp. Post la reveno al Moskvo, Sovetio, li ofte vojagxis enlande al diversaj respublikoj kaj laboris cxefe kiel instruisto.

Kio ebligis al li travivi tiel unikan kaj kuragxan vivon? Tio estis nenio alia ol lia elstara vivkapblo kaj aparte granda scivolemo. Versxajne li pensis, ke estas necese al blindulo cxion en la vivo sensi per cxiuj siaj sensoj, senti en sia koro kaj cerbumi en sia kapo. Dank' al sia ricxa vivkapablo, li realigis la vivon; la enhavoricxa vivo plu evoluigis lian vivkapablon; la evoluigxinta vivkapablo plu ricxigis lian vivon tra cxiutagaj spertoj.

Surbaze de siaj spertoj li praktikis porblindulan edukadon kaj al infanoj kaj al junuloj. Kunvivante kun lernantoj en gxojiga kaj libera etoso, li trejnis ilin pri vivkapablo.

Mi pensas, ke la nuntempa edukado por blindaj infanoj sxangxigxis multe de la tempo de Erosxenko kaj frontas multajn problemojn. Koncernatoj de la edukado povas lerni multon el la ideo kaj la praktiko de Erosxenko. Mi esperas, ke ankaux infanoj blindaj interesigxu pri la vivo de Erosxenko, kiu certe kuragxigos ilin kaj donos la lumon al ili.
 

Unika kaj kuragxa vivo de Erosxenko kortusxis min antaux preskaux 50 jaroj kaj nun denove kortusxas min ecx pli forte. Erosxenko restas gxuste la modelo de mia vivo.

Tanabe Kunio, Japanio.